بیماری FIP گربه چیست؟ علائم و نحوه درمان آن + هزینه
بیماری FIP گربه (التهاب پرده صفاق عفونی) یک بیماری ویروسی ناشی از جهش کرونا ویروس است. این بیماری با علائمی مثل تب، بی حالی، تورم شکم یا مشکلات عصبی همراه است و امروزه با داروهای جدید ضدویروسی با احتمال موفقیت بالای 80 درصد قابل درمان است. مریضی FIP در گربه ها به انسان منتقل نمی شود؛ اما باز هم به محض مشاهده علائم باید اقدامات مربوطه برای درمان آن سریع تر شروع شود.
علائم بیماری FIP گربه چیست و چطور آن را تشخیص دهیم؟
بیماری FIP گربه چیست؟
بیماری FIP (مخفف Feline Infectious Peritonitis) یا التهاب پرده صفاق عفونی گربه ها، یک بیماری ویروسی است که به دلیل جهش ژنتیکی نوعی کرونا ویروس خاص گربه سانان (FCoV) در بدن حیوان رخ می دهد. اکثر گربه ها در طول زندگی خود به کروناویروس معمولی گربه مبتلا می شوند که معمولا خطری ندارد و تنها باعث اختلالات گوارشی خفیف یا اسهال زودگذر می شود.
در صورتی که این ویروس در داخل بدن جهش پیدا کند، به فرم مهاجم یعنی بیماری FIP گربه تبدیل می شود. این ویروس جهش یافته به عروق خونی و سیستم ایمنی حمله کرده و باعث التهاب شدید در ارگان های مختلف بدن گربه ها می شود.
انواع مریضی FIP در گربه
بیماری FIP گربه بر اساس پاسخ سیستم ایمنی بدن گربه، به دو شکل اصلی مرطوب و خشک ایجاد می شود. البته در برخی از گربه ها شاهد ترکیبی از این دو نوع بیماری هستیم که شرایط درمان را کمی سخت تر می کند.
بیماری FIP مرطوب (Wet/Effusive)
شایع ترین و سریع ترین فرم بیماری FIP در گربه ها، نوع مرطوب است. در این حالت، عروق خونی آسیب دیده و مایع غلیظ و زرد رنگی در قفسه سینه یا شکم گربه تجمع می یابد که باعث تورم شکم یا سختی در تنفس می شود.
بیماری FIP خشک (Dry/Non-effusive)
در این نوع بیماری FIP گربه مایعی تجمع پیدا نمی کند؛ بلکه ضایعات التهابی به نام گرانولوم روی ارگان های داخلی مانند کلیه ها، کبد، مغز یا چشم ها ایجاد می شود. پیشرفت این نوع این بیماری معمولا کندتر از نوع مرطوب است؛ اما تشخیص آن پیچیده تر می باشد.
بیماری FIP گربه چیست و چگونه درمان می شود؟
علائم بیماری FIP گربه ها
علائم FIP در گربه ها به نوع پریتونیت عفونی گربه ها یعنی خشک و مرطوب بستگی دارد. علائم اولیه هر دو نوع این بیماری شامل کاهش وزن، اسهال، کاهش اشتها، تب و بی حالی است. با پیشرفت بیماری، علائم بیشتری از جمله موارد زیر ایجاد می شود:
علائم FIP مرطوب در گربه ها
- بزرگ شدن شکم
- افزایش ضربان قلب
- مشکل در تنفس
- آبی شدن لثه ها
- بزرگ شدن غدد لنفاوی
- زرد شدن رنگ پوست
علائم FIP خشک در گربه ها
- قرمزی چشم
- تاری چشم
- خونریزی چشم
- تنگ و کوچک شدن چشم ها
- خونریزی چشم
- کوری
- تشنج
- عدم هماهنگی
- راه رفتن دایره ای
- کج کردن سر
- بزرگ شدن غدد لنفاوی
چگونه می توان بیماری FIP را در گربه ها تشخیص داد؟
برای تشخیص بیماری FIP گربه، دامپزشک ابتدا یک معاینه کامل فیزیکی انجام می دهد تا نشانه های غیرطبیعی و قابل مشاهده را بررسی کند. تغییرات چشم، بزرگ شدن شکم به دلیل تجمع مایع و تغییرات ضربان قلب و تنفس، از نشانه های ابتلا به بیماری FIP هستند. با این حال، علائم مریضی FIP گربه ها همیشه یکسان نیست. از همین جهت معمولا از روش های تکمیلی زیر برای تشخیص این بیماری استفاده می شود:
- آزمایش خون: در این روش، مقدار کمی خون از رگ گربه گرفته می شود تا وضعیت کلی سلامت بدن بررسی شود. آزمایش خون می تواند به تشخیص نشانه های عفونت، التهاب ناشی از فعالیت سیستم ایمنی و تغییرات احتمالی مرتبط با ویروس کمک کند.
- تصویربرداری (رادیوگرافی و سونوگرافی): تصویربرداری با استفاده از اشعه ایکس (X-ray) و سونوگرافی می تواند وجود مایع غیرطبیعی در شکم یا قفسه سینه را نشان دهد. تجمع این مایعات ممکن است یکی از نشانه های ابتلا به بیماری FIP باشد.
- نمونه برداری با سوزن ظریف (FNA): در این روش، دامپزشک با استفاده از یک سوزن بسیار کوچک، نمونه ای از سلول های ناحیه مورد نظر تهیه می کند. سپس این نمونه برای بررسی وجود نشانه های مرتبط با ویروس کرونا گربه ای مورد بررسی قرار می گیرد.
- بررسی و آزمایش مایعات بدن: اگر در بدن گربه مایع غیرطبیعی در ناحیه شکم، قفسه سینه یا اطراف نخاع وجود داشته باشد، دامپزشک می تواند با استفاده از یک سوزن مخصوص، نمونه ای از این مایع را خارج کند.
- هیستوپاتولوژی: هیستوپاتولوژی تنها روشی است که می تواند تشخیص قطعی بیماری FIP گربه را تایید کند. البته این روش معمولا برای گربه های زنده انجام نمی شود!
علت بیماری FIP در گربه
علت بیماری FIP در گربه چیست؟
اصلی ترین علت بیماری FIP در گربه، جهش ژنتیکی ویروس در داخل بدن خود حیوان است. خود بیماری FIP مستقیما از یک گربه به گربه دیگر منتقل نمی شود، بلکه کروناویروس اولیه منتقل شده و در بدن گربه ای که سیستم ایمنی ضعیف تر یا استرس بیشتری دارد، جهش می یابد. مهم ترین عوامل جهش ویروس کرونا و ایجاد FIP در گربه ها عبارتند از:
- استرس شدید: تغییر محیط زندگی، جابجایی، جراحی عقیم سازی یا ورود حیوان جدید
- ضعف سیستم ایمنی: سنین پایین (زیر ۲ سال)، گربه های مسن یا نژادهای خاص
- محیط های شلوغ و متراکم: نگهداری تعداد زیادی گربه در یک فضای محدود (مانند پناهگاه ها)
نحوه انتقال بیماری FIP در گربه ها
بیماری FIP در اثر قرار گرفتن گربه در معرض یک ویروس کرونای روده ای گربه سانان ایجاد می شود. نحوه دقیق ایجاد بیماری FIP توسط این ویروس هنوز به طور کامل شناخته شده نیست؛ با این حال، دانشمندان معتقدند که ویروس اولیه در بدن گربه دچار جهش شده و باعث ایجاد یک پاسخ ایمنی غیرطبیعی و بسیار شدید می شود.
خود بیماری FIP در گربه ها از یک گربه به گربه دیگر منتقل نمی شود، اما کرونا ویروسی که باعث آن می شود می تواند بین گربه ها منتقل شود. از جمله راه های انتقال کرونا ویروس ایجاد کننده FIP عبارتند از:
- تماس با مدفوع: این ویروس معمولا زمانی پخش می شود که گربه چیزی حاوی ویروس، مانند مدفوع آلوده را قورت دهد. رایج ترین راه های انتقال بیماری FIP در گربه از طریق استفاده از ظرف خاک مشترک یا دستکش و وسایل آلوده هستند.
- استنشاق، بزاق و مخاط: به طور معمول، استنشاق ویروس یا انتقال آن از طریق بزاق و مخاط نیز می تواند رخ دهد. این اتفاق ممکن است زمانی بیفتد که گربه ها یکدیگر را لیس بزنند، تمیز کنند یا از کاسه آب و غذای مشترک استفاده نمایند.
نحوه درمان بیماری FIP گربه نر و ماده
درمان بیماری FIP گربه چگونه است؟
اگر بیماری اف آی پی در گربه شما تشخیص داده شده است، نیازی نیست نگران باشید. تا چند سال پیش، FIP یک بیماری غیرقابل درمان تلقی می شد؛ اما امروزه شرایط کاملا تغییر کرده است. با معرفی داروهای ضدویروسی جدید مانند GS-441524 و مولنوپیر اویر، امیدهای بسیار زیادی برای بهبود کامل گربه ها ایجاد شده است. این داروها از تکثیر ویروس در بدن جلوگیری کرده و در صورت شروع به موقع، شانس بهبودی گربه شما را افزایش می دهند. مراحل درمان بیماری FIP در گربه ها به صورت زیر است:
- دوره دارویی منظم: در این دوره داروی ضدویروسی تزریقی یا خوراکی به مدت مشخص معمولا ۸۴ روز یا ۱۲ هفته مصرف می شود.
- درمان های حمایتی: سرم تراپی، استفاده از اشتها آورها، ویتامین ها و در صورت لزوم تخلیه مایع اضافی شکم یا سینه برای تنفس راحت تر از جمله درمان های حمایتی برای گربه ها هستند.
- پایش مداوم: انجام آزمایش های دوره ای خون برای بررسی روند بهبودی و تنظیم دوز دارو باید حتما انجام شوند. تا زمانی که آزمایش خون پاکسازی کامل را نشان نداده باشد، نباید مصرف داروها را قطع کنید.
آیا بیماری FIP گربه به انسان منتقل می شود؟
یکی از نگرانی های صاحبان گربه ها این است که بیماری FIP گربه به اعضای خانواده آن ها منتقل شود؛ اما واقعیت این است که کروناویروس گربه سانان (FCoV) و ویروس FIP کاملا اختصاصی گربه ها هستند و هیچ خطری برای انسان ها، کودکان، یا سایر حیوانات خانگی غیر از گربه سانان ندارند. شما می توانید با خیال راحت و بدون نگرانی از سلامت خود، با دریافت مشاوره دامپزشکی از گربه مریض تان مراقبت کرده و به او محبت کنید.
هزینه و نحوه درمان بیماری اف آی پی گربه
هزینه درمان بیماری FIP گربه چقدر است؟
به طور کلی، به علت تفاوت علائم بیماری FIP در گربه ها نمی توان از یک روند یکسان برای درمان کمک گرفت. وزن گربه ها، نوع فرم بیماری و هزینه های جانبی روی هزینه کلی درمان این بیماری تاثیر می گذارند. در صورتی که بیماری FIP گربه باعث آسیب عصبی و چشمی شوند، نیاز به دوز بالاتری از دارو برای درمان آن هاست. علاوه بر این، آزمایش های دوره ای خون، سونوگرافی و ویزیت های دامپزشکی نیز هر کدام می توانند یک هزینه اضافه در طول دوره درمان ایجاد کنند.
آیا می توان از بیماری FIP در گربه پیشگیری کرد؟
پیشگیری کامل از مریضی FIP در گربه همیشه امکان پذیر نیست، اما می توانید با اقدامات زیر احتمال ابتلا به آن را کاهش دهید.
- تمیز نگه داشتن ظرف غذا و آب
- نظافت منظم خاک گربه
- کاهش استرس محیطی
- جلوگیری از شلوغی بیش از حد محل نگهداری گربه ها
- تغذیه مناسب برای تقویت سیستم ایمنی
- مراجعه منظم به دامپزشک
جمع بندی
بیماری FIP گربه یکی از بیماری های جدی در میان گربه ها است که می تواند صاحبان حیوانات خانگی را نگران کند. شناخت علائم بیماری FIP گربه، آگاهی از علت بیماری FIP در گربه و مراجعه سریع به دامپزشک، مهم ترین اقدامات برای کمک به گربه مبتلا هستند.
امروزه با وجود داروهای ضد ویروسی، امکان درمان مریضی FIP در گربه ها وجود دارد. فقط کافیست که به محض مشاهده علائم، به موقع به دامپزشک مراجعه یا از خدمات دامپزشک آنلاین استفاده کنید. رعایت بهداشت گربه با محصولات موجود در سایت ایپت 24 به شما کمک می کند تا خطرات این بیماری گربه را به حداقل برسانید.
در صورتی که این مطلب برای شما مفید بود، آن را برای دوستان خودتان بفرستید. شاید همین اطلاع رسانی شما باعث نجات جان یک گربه شود!
سوالات متداول
- آیا گربه مبتلا به FIP می تواند کنار گربه های دیگر زندگی کند؟
ویروس جهش یافته FIP مسری نیست، اما کرونا ویروس اولیه مسری است. بهتر است گربه بیمار در طول دوره درمان محیطی آرام و بدون استرس داشته باشد و ظرف خاک و غذا از سایر گربه ها جدا شود.
- طول درمان FIP در گربه ها چقدر است؟
دوره استاندارد درمان با داروهای ضدویروسی جدید معمولا ۸۴ روز (۱۲ هفته) است و پس از آن یک دوره مراقبت برای کنترل علائم بیماری FIP در گربه ها انجام می شود.
- آیا بعد از درمان بیماری FIP در گربه ها احتمال بازگشت و عود بیماری وجود دارد؟
در صورت تکمیل کامل دوره درمان و رعایت دوز صحیح دارو، احتمال عود بیماری بسیار پایین است. اما آزمایش های منظم پس از درمان برای اطمینان از بهبودی کامل الزامی است.
- چرا گربه در طول درمان FIP دچار نوسان وزن می شود؟
با شروع درمان و جذب مایعات اضافی شکم یا سینه (در فرم مرطوب)، ممکن است وزن گربه ابتدا کمی کاهش یابد که طبیعی است. اما با بهبود اشتها و از بین رفتن ویروس، وزن گربه باید افزایش پیدا کند.
- آیا غذا یا مکمل خاصی به درمان FIP کمک می کند؟
هیچ غذایی به تنهایی برای درمان FIP در گربه ها کافی نیست، اما رژیم غذایی پرپروتئین، باکیفیت و زودهضم به همراه مکمل های حمایتی کبد و تقویت کننده سیستم ایمنی می تواند به کنترل علائم بیماری کمک کند.
منابع:
